|
تعریف زئونوزها:(W.H.O)
بیمارِیها یاعفونت هائی هستند که بطور طبیعی بین انسان و حیوانات مهره دار پست تر قابل انتقال هستند.
مهمترین و مطرح ترین بیماریهای زئونوز:
لیشمانیوزها(ازجمله سالک و کالاآزار)- تب مالت - تب کریمه کنگو- تب دنگ –سیاه زخم –هاری وحیوان گزیدگی–لپتوسپیروزیس - کیست هیداتید –مشمشه –توکسوپلاسموز و جنون گاوی(vcjd)
اهمیت بیماری های قابل انتقال بین انسان و حیوان:
۱- بر اساس آخرین گزارش WHO، ۶۱% بیماری های عفونی و ۷۵% بیماری های نوپدید زئونوز هستند.
۲- وجود مخازن و ناقلین و عوامل بیماری زای متعدد.
۳- خطر انتقال بیمارستانی (تب خونریزی دهنده کریمه کنگو).
۴- توانایی ایجاد اپیدمی (سالک، تب مالت).
۵-وجود عوامل ایجاد کننده مختلف و تظاهرات بالینی متعدد.
۶-مرگ و میر ۱۰۰% در برخی موارد (هاری، سیاه زخم ریوی).
۷-استفاده روزانه و گسترده از فرآورده های دامی
۸- توانایی آلودگی در گونه های مختلف حیوانات
۹- سهولت تماس با دامها و سایر حیوانات
۱۰- ایجاد عفونتهای مزمن و بدون علامت در حیوانات ( سالمونلا ، اکینوکوک ، توکسوکارا ، توکسوپلاسما و .... )
۱۱- آلودگی وسیع حیوانات اهلی و وحشی
۱۲- وجود بند پایان به عنوان ناقل و مخزن برخی از این بیماریها
۱۳- در دسترس نبودن واکسن قابل قبول برای پیشگیری از ابتلا موارد انسانی و حتی حیوانی
مشکلات ریشه کنی زئونوزها:
۱- تعدد میزبان ها (پرندگان ودام های اهلی و وحشی)
۲- وفور ناقلین (بندپایان...)
۳-تعدد راه های انتقال (آب، خاک، موجودات زنده، غذا و...)
۴- هزینه بالای ریشه کنی
۵- بروز بیماری های جدید(بازپدید و نوپدید)
بیماری های قابل انتقال بین انسان و حیوان با مرگ و میر قابل توجه :
|
بیماری
|
میزان مرگ
|
FR (% )
|
(بدون درمان *)
|
|
vCJD
هاری
سیاه زخم ریوی
cchf
هرپس میمونی *
ابولا
انسفالیت اسبی شرقی
سندروم ریوی هانتاویروس
تب زرد
تب لاسا
طاعون*
تب کوه های راکی *
سیاه زخم جلدی *
تولارمی
لیشمانیوز احشایی *
تب راجعه شپشی *
|
|
۱۰۰
۱۰۰
۱۰۰
۱۰۰- ۲۵
۷۵-۵۰
۷۰
۷۰-۵۰
۶۰
۵۰ – ۲۰
۲۵- ۱۵
۸۰ – ۵۰
۶۰ – ۲۰
۲۰
۱۵ – ۱۰
۱۰۰-۲۵
۴۰ – ۵
|
|
|
فاکتورهای پیچیدهای در نوپدیدی بیماریهای مشترک تاثیر گذار شدهاند که برای هیچکدام از آنها نمیتوان یک نسخه ساده مبارزه درنظر گرفت و همگی با یکدیگر در ارتباط هستند.فاکتورهایی همچون :
۱- تغییرات آب و هوایی و تاثیر آن برروی ناقلین مشترک بیماریها بین انسان و دام
۲- جابجایی وسیع دام و پرندگان زنده و حتی حیوانات وحشی
۳- تجارت مواد غذایی تهیه شده از دام و پرندگان
۴- تجارت محصولات دامی که استفاده غذایی ندارند.
۵- اقدامات بیوتروریستی عامدانه
۶- عوامل اجتماعی و سیاسی متعدد و پیچیده تاثیرگذار پدیده جهانی شدن
- دانشمندان معتقدند خطرات ناشی از بیماریهای انسان و دام روز به روز به هم نزدیک میشوند.
- دیواری که دیروز میان این دو وجود داشت روز به روز بیشتر فرو میریزد.
استفاده بیوتروریستی از بیماریهای زئونوز:
بیماریهای جدیدی که ناشی از دست اندازی بی محابای بشر به مناطق بکر جهان است:
-بیماری EBOLA
-بیماری لایم
-بیماری جنون گاوی :تنها چیزی که می دانیم این است که این بیماری ناشی از دست کاریهای خطرناکی است که در روشهای دام پروری و کشاورزی صورت گرفته و آینده معلوم خواهد کرد که چه هدفهایی با صادرات دام زنده دنبال میشد.
بیماریهای مشترک مجددا به شهرها باز میگردنداز طریق:
-ازدحام جمعیت
-حاشیه نشینهایی که بعضا با دامها و پرندگان خود آمدهاند
-استفاده تفریحی از حیوانات و پرندگان و...............
عوامل تشدید کننده خطربیماری های زئونوز:
- جابجایی جمعیت های انسانی
- جابجایی جمعیت های حیوانی
- تغییرات آب و هوایی
- محصولات تهیه شده از حیوانات
- تغییرات محیطی
- نظام پیچیده تجارت بین المللی مواد غذایی
- حیوانات وحشی
- استفاده از سموم و آنتی بیوتیک ها
بیماری های زئونوز و سلامت فردی:
۱- بیماریهای زئونوتیک همواره یک خطر سلامتی مهم برای کسانی که با حیوانات زندگی و یا کار می کنند، محسوب می شود.
۲- بسیاری از مردم نمی دانند زندگی و تماس با هر
حیوان ممکن است چه خطراتی برای سلامت آنها
داشته باشد و چگونه باید از خود در برابر این خطرات
محافظت کنند.
۳- بسیاری از روستائیان و بخصوص بچه ها نمی دانند تماس با ادرار و یا مدفوع حیوانات ممکن است باعث انتقال بیماریهای مهمی به آنها شود.
۴- بسیاری از کسانی که با حیوانات و پرندگان زندگی میکنند هنوز به شیوه های سنتی با حیوانات برخورد کرده و نمی دانند حیوانات آنها که به ظاهرسالم بنظر میرسند، میتوانند بیماریهای مهمی را به آنها منتقل کنند.
۵- بسیاری از کسانی که با حیوانات و پرندگان زندگی می کنند ، نمیدانند تماس حیوان اهلی آنها با حیوانهای وحشی و پرندگان مهاجر تا چه اندازه می تواند خطر آفرین باشد.
|